Na pierwszy rzut oka widać tylko niewielką rysę na kolanku. W rzeczywistości pęknięta rura Genova w betonie spowodowała wyciek w starszej instalacji wody użytkowej. Największym problemem nie była jednak sama nieszczelność. Rury oraz klejone kształtki zostały niemal całkowicie unieruchomione w bardzo twardym, litym betonie.
W takim przypadku nie wolno zaczynać od przypadkowego rozkuwania całej podłogi. Najpierw trzeba potwierdzić, która instalacja traci szczelność, a następnie możliwie dokładnie wskazać miejsce awarii. Profesjonalna lokalizacja wycieku wody ogranicza ryzyko uszkodzenia kolejnych rur.
 |
| Pęknięcie przebiega przez korpus kolanka rury Genova odsłoniętego spod twardej warstwy betonu. |
Diagnostyka wycieku na instalacji plastikowych rur Genova
Po wykonaniu odkrywki zobaczyliśmy kilka starych rur z tworzywa, ułożonych bardzo blisko siebie. Beton otaczał nie tylko proste odcinki. Zostały w nim osadzone również kolanka, mufy i trójnik. Na jednym kolanku powstało wyraźne pęknięcie biegnące przez korpus kształtki.
W tej sytuacji pęknięta rura Genova w betonie wymagała znacznie większej odkrywki niż sugerował rozmiar samej rysy. Dostęp był potrzebny również po obu stronach uszkodzonego kolanka.
Na podstawie samych zdjęć nie należy rozstrzygać, czy uszkodzona była rura ciepłej, czy zimnej wody. Wymaga to sprawdzenia instalacji na miejscu. Oddzielne próby ciśnieniowe instalacji pozwalają potwierdzić, który obieg traci szczelność.
 |
| Rury przebiegały blisko siebie, dlatego każde kolejne odkucie groziło uszkodzeniem sąsiedniego przewodu. |
Dlaczego pękło właśnie kolanko?
Kolanka i trójniki są miejscami, w których zmienia się kierunek przebiegu instalacji. Jeżeli podczas montażu rurę dociągnięto do kształtki siłą, w połączeniu mogło pozostać stałe naprężenie. Po zabetonowaniu przewód nie miał już możliwości ułożenia się lub wykonania nawet niewielkiego ruchu.
Dodatkowo instalacja przez lata pracuje pod ciśnieniem. W przypadku ciepłej wody dochodzą cykle nagrzewania i stygnięcia. Z kolei uderzenia hydrauliczne mogą chwilowo zwiększać obciążenie elementów. Każdy z tych czynników może mieć znaczenie, jednak bez badań nie należy wskazywać jednej przyczyny jako pewnej.
W oglądanym przypadku miejsce uszkodzenia i sposób ułożenia rur wskazywały na kumulację naprężeń w rejonie kolanka. Twarda warstwa otaczająca instalację dodatkowo uniemożliwiała swobodny dostęp do uszkodzonego fragmentu.
Czy rur z tworzywa nie wolno układać w betonie?
Nie można przyjąć prostej zasady, że każda rura z tworzywa stykająca się z betonem została zamontowana nieprawidłowo. Niektóre systemy CPVC mogą być osadzane w betonie, jeżeli producent na to pozwala. Instalacja musi być jednak ułożona bez naprężeń, chroniona przed uszkodzeniem i sprawdzona przed zakryciem.
Problem zaczyna się wtedy, gdy w twardej warstwie zostają zamknięte naprężone przewody i liczne kształtki. Szczególnie niebezpieczne są miejsca przejść, zmiany kierunku oraz odcinki pozbawione przestrzeni potrzebnej do bezpiecznej naprawy. Właśnie z taką sytuacją mieliśmy do czynienia tutaj.
 |
| W betonie znalazły się proste odcinki rur oraz liczne połączenia, co znacznie utrudniło bezpieczne wykonanie odkrywki. |
Dlaczego odkucie takiej instalacji jest wyjątkowo trudne?
Największym zagrożeniem nie jest samo usunięcie betonu. Problem stanowią drgania, uderzenia i bardzo mała odległość pomiędzy rurami. Stare tworzywo może gorzej znosić punktowe obciążenia niż nowy przewód. Dlatego mocniejsze uderzenie może spowodować następne pęknięcie kilka centymetrów dalej.
Trzeba również odsłonić dostatecznie długi fragment rury. Bez tego instalator nie może wyciąć uszkodzonego kolanka ani założyć nowego elementu. Tymczasem zabetonowane przewody praktycznie nie dają się odchylić. Brakuje więc miejsca potrzebnego do prawidłowego wykonania połączenia.
Z tego powodu zakres odkrywki powinien wynikać z wcześniejszej diagnostyki. Artykuł jak szukać wycieku wody bez kucia na oślep wyjaśnia, dlaczego zwykle łączymy kilka metod badawczych.
Jak wygląda naprawa pękniętej rury Genova w betonie?
Najpierw odcinamy wodę i opróżniamy właściwy fragment instalacji. Następnie bardzo ostrożnie powiększamy odkrywkę. Usuwamy beton małymi odcinkami, kontrolując położenie pozostałych rur. Dopiero po uzyskaniu bezpiecznego dostępu można ocenić, czy wystarczy wymienić kolanko, czy potrzebny jest dłuższy nowy odcinek.
Pęknięta rura Genova w betonie nie daje się zwykle naprawić bez uwolnienia części przewodu. Instalator musi uzyskać miejsce na cięcie, przygotowanie końców oraz wykonanie nowego połączenia.
Naprawa punktowa musi objąć cały uszkodzony fragment. Zaklejanie widocznej rysy od zewnątrz nie jest trwałym rozwiązaniem dla instalacji pracującej pod ciśnieniem. Po wykonaniu nowego połączenia trzeba przeprowadzić próbę szczelności. Dopiero prawidłowy wynik pozwala zakończyć etap hydrauliczny.
Jeżeli nie ma miejsca na bezpieczną naprawę, rozsądniejszym rozwiązaniem może być wykonanie obejścia. Nowy odcinek omija wtedy zabetonowane i niedostępne połączenie. Więcej o takich pracach opisujemy na stronie poświęconej naprawie instalacji po lokalizacji wycieku.
 |
| Widoczna rysa na kolanku była właściwym miejscem nieszczelności, ale dostęp do naprawy pozostawał bardzo ograniczony. |
Co trzeba zrobić po usunięciu wycieku?
Naprawa rury zatrzymuje dopływ wody, ale nie usuwa wilgoci zgromadzonej w przegrodach. Dlatego po awarii trzeba wykonać pomiary wilgotności. Jeżeli woda dostała się pod posadzkę, może być konieczne osuszanie warstw podłogowych.
Warto także zachować zdjęcia odkrywki, uszkodzonego kolanka oraz wykonanej naprawy. Taka dokumentacja potwierdza przyczynę szkody i zakres prac. Jest również pomocna podczas zgłoszenia szkody ubezpieczycielowi.
Najczęstsze pytania o rury Genova w betonie
Czy ze zdjęcia można rozpoznać instalację ciepłej lub zimnej wody?
Nie zawsze. Kolor rury i wygląd kształtki nie wystarczają. Pewniejsze jest prześledzenie przebiegu przewodów oraz oddzielne sprawdzenie szczelności instalacji ciepłej i zimnej wody.
Czy pęknięte kolanko można zakleić od zewnątrz?
Nie należy traktować takiej naprawy jako trwałej. Uszkodzona kształtka pracuje pod ciśnieniem, a rysa może się powiększać. Bezpieczna naprawa zwykle wymaga wycięcia pękniętego elementu.
Czy trzeba wymienić całą starą instalację Genova?
Nie zawsze. Decyzja zależy od wieku instalacji, liczby wcześniejszych awarii, stanu tworzywa oraz dostępności przewodów. Jeżeli pęknięć było kilka lub rury pozostają całkowicie niedostępne, wymiana większego odcinka może być rozsądniejsza niż kolejna naprawa punktowa.
Pęknięta rura Genova w betonie – najważniejsze wnioski
Ta realizacja pokazuje, dlaczego nawet niewielkie pęknięcie może oznaczać bardzo trudną naprawę. Lity beton unieruchomił rury, kolanka oraz połączenia. Jednocześnie ograniczył dostęp i zwiększył ryzyko uszkodzenia sąsiednich przewodów podczas odkrywania.
Jeżeli podejrzewasz wyciek pod posadzką, nie kuj przypadkowo. Najpierw potwierdź nieszczelną instalację i dokładnie wskaż miejsce awarii. Termeo prowadzi lokalizację i naprawę wycieków na Górnym Śląsku i w Zagłębiu. Zgłoszenia przyjmujemy pod numerem 731 625 624.
