Witam wszystkich.
Awaria rury ALU-PEX pod posadzką – zerwana złączka i duży wyciek wody
Awaria rury ALU-PEX pod posadzką może przez długi czas nie dawać żadnych sygnałów ostrzegawczych. Czasami jednak uszkodzenie pojawia się nagle i w ciągu kilku godzin powoduje poważne zalanie budynku.
Tak właśnie wyglądała jedna z naszych realizacji. W nowym domu, po spokojnej nocy, mieszkańcy usłyszeli rano wyraźny szum wody dochodzący z okolicy kuchni. Problem okazał się poważny. Pod posadzką rozłączyło się połączenie instalacji ALU-PEX. Podczas diagnostyki ponad metr przewodu udało się wyciągnąć spod podłogi.
To jeden z tych przypadków, które dobrze pokazują, dlaczego przy wycieku nie należy od razu kuć przypadkowych miejsc.
Jeżeli podejrzewasz ukrytą awarię instalacji, na stronie wyciek.pl – lokalizacja wycieków wody opisujemy obecne metody diagnostyczne oraz sposób postępowania przy takich zdarzeniach.
Jak zaczęła się awaria rury ALU-PEX pod posadzką?
Właściciele nie obserwowali wcześniej typowej mokrej plamy ani powolnego zawilgocenia ściany. Awaria pojawiła się gwałtownie.
Rano domownicy usłyszeli szum wody w kuchni. W instalacji doszło do rozłączenia połączenia przewodu ALU-PEX znajdującego się pod posadzką. Woda zaczęła więc wydostawać się bezpośrednio do warstw podłogi.
Taki wyciek jest szczególnie niebezpieczny. Woda nie musi od razu wypływać na powierzchnię. Może przemieszczać się pod jastrychem i przedostawać do kolejnych pomieszczeń.
Dlatego miejsce, w którym widzimy wodę, nie zawsze jest miejscem faktycznej awarii.
Rura PEX dosłownie została mi w rękach
Najbardziej charakterystyczny moment tej realizacji nastąpił podczas sprawdzania instalacji pod zlewozmywakiem.
Pociągnąłem za przewód doprowadzający zimną wodę. Rura zaczęła wychodzić spod posadzki.
Ostatecznie wyciągnąłem ponad metr przewodu ALU-PEX.
Nie była to więc drobna nieszczelność na uszczelnieniu. Połączenie ukryte pod podłogą przestało mechanicznie utrzymywać przewód.
Dla właścicieli oznaczało to oczywiście poważną awarię. Dla diagnosty był to natomiast bardzo istotny sygnał. Stało się jasne, z jakiego odcinka instalacji wydostaje się woda.
W normalnych warunkach prawidłowo wykonane połączenie instalacji wielowarstwowej nie powinno pozwalać na swobodne wysunięcie przewodu ze złączki.
Dlaczego połączenie ALU-PEX może się rozłączyć?
Po latach nie można uczciwie stwierdzić, że w tym konkretnym przypadku istniała jedna, stuprocentowo potwierdzona przyczyna.
To ważne.
W pierwotnym wpisie podejrzewałem wpływ wysokiego ciśnienia wody. Nadal jest to czynnik, który należy brać pod uwagę. Jednak na samo uszkodzenie połączenia PEX może wpływać kilka elementów.
Do potencjalnych przyczyn należą między innymi:
-
nieprawidłowe przygotowanie końca rury,
-
niewłaściwa kalibracja przewodu,
-
niepełne wsunięcie rury w kształtkę,
-
błędnie wykonany zacisk,
-
użycie niewłaściwego profilu szczęk,
-
uszkodzenie złączki lub rury,
-
wada materiałowa,
-
długotrwałe obciążenia mechaniczne,
-
nadmierne ciśnienie,
-
gwałtowne zmiany ciśnienia i uderzenia hydrauliczne.
Dlatego po znalezieniu zerwanego połączenia nie powinno się automatycznie wskazywać jednej przyczyny.
Na wyciek.pl opisaliśmy również inny rzeczywisty przypadek – nieszczelny trójnik PEX i przyczyny przecieku na połączeniu. Tam problem miał inny charakter, co dobrze pokazuje, jak różne mogą być awarie instalacji PEX.
Czy przyczyną mogło być wysokie ciśnienie wody?
To pytanie pojawiło się już w komentarzach pod pierwotnym artykułem.
Podczas mojej obecności w budynku manometr wskazywał około 3–4 barów. Taka wartość sama w sobie nie wyjaśniała awarii.
Problem polegał jednak na tym, że był to pomiar wykonany w konkretnym momencie. Nie wiedzieliśmy, jakie wartości pojawiały się wcześniej, szczególnie w godzinach nocnych. W budynku nie było reduktora ciśnienia.
Dlatego przy podejrzeniu skoków ciśnienia znacznie więcej informacji daje rejestracja ciśnienia w czasie niż pojedynczy odczyt manometru.
Nie można zatem napisać:
„wysokie ciśnienie zerwało złączkę”.
Można natomiast powiedzieć:
wysokie ciśnienie albo gwałtowne zmiany ciśnienia mogły być jednym z czynników, które ujawniły słabość istniejącego połączenia.
To znacznie bezpieczniejszy technicznie wniosek.
Próba ciśnieniowa pomaga sprawdzić instalację
Jeżeli podejrzewamy nieszczelność instalacji wodnej, jednym z podstawowych badań jest próba szczelności.
Manometr pozwala obserwować zachowanie ciśnienia po odseparowaniu badanego fragmentu instalacji. Spadek może wskazywać na nieszczelność. Trzeba jednak uwzględnić także temperaturę, objętość instalacji oraz sposób przeprowadzenia badania.
Na wyciek.pl znajduje się osobny poradnik dotyczący próby ciśnieniowej instalacji i diagnostyki nieszczelności.
Sama próba ciśnieniowa odpowiada przede wszystkim na pytanie:
czy instalacja jest szczelna?
Nie zawsze odpowiada natomiast na pytanie:
gdzie dokładnie znajduje się uszkodzenie?
To już zadanie dalszej diagnostyki.
Najpierw lokalizacja, później odkucie
W przypadku instalacji ukrytych pod posadzką najgorszym rozwiązaniem jest przypadkowe otwieranie podłogi.
Nawet jeżeli wiadomo, że instalacja traci wodę, miejsce widocznego zawilgocenia może znajdować się daleko od źródła.
Woda wykorzystuje przestrzenie pomiędzy warstwami posadzki. Przemieszcza się wzdłuż izolacji, dylatacji i elementów konstrukcyjnych.
Dlatego stosujemy zasadę:
najpierw diagnostyka – później ingerencja w budynek.
W zależności od konkretnej awarii używa się różnych metod. Nie każda sytuacja wymaga termowizji, gazu znacznikowego czy badań akustycznych. Metodę trzeba dobrać do rodzaju instalacji i objawów.
Więcej o takim podejściu znajduje się na głównej stronie lokalizacji i wykrywania wycieków wody Termeo.
Co zrobić po znalezieniu uszkodzonego połączenia PEX?
Samo znalezienie miejsca awarii to dopiero połowa pracy.
Następnie trzeba zapewnić dostęp do przewodu i ocenić, czy możliwa jest bezpieczna naprawa istniejącej instalacji.
Nie zawsze warto wymieniać wyłącznie jedną złączkę. Stan przewodu oraz sposób wykonania wcześniejszej instalacji również wymagają oceny.
Termeo wykonuje obecnie także naprawy instalacji PEX i instalacji wielowarstwowych po lokalizacji wycieku. Dzięki temu w wielu przypadkach nie kończymy pracy na zaznaczeniu miejsca awarii.
Po wykonaniu naprawy instalację trzeba ponownie sprawdzić.
Wyciek pod posadzką może oznaczać znacznie większą strefę zalania
Przy tak gwałtownej awarii problemem nie jest wyłącznie zepsuta rura.
Jeżeli duża ilość wody dostała się pod jastrych, może pozostać w warstwach izolacyjnych nawet po usunięciu nieszczelności.
Wtedy powierzchnia podłogi może wyglądać normalnie, a pod nią nadal znajduje się wilgoć.
To ważne zwłaszcza w nowych budynkach, gdzie pod jastrychem znajdują się warstwy styropianu oraz folie.
Dlatego po dużym wycieku warto sprawdzić również strefę podłogową. Na wyciek.pl szerzej opisujemy osuszanie podposadzkowe po wycieku wody oraz sposób przemieszczania się wody pod wylewką.
Samo ustawienie osuszacza w pomieszczeniu nie zawsze rozwiązuje problem wody zamkniętej pod posadzką.
Czego nauczyła mnie ta awaria?
Ten przypadek wydarzył się w 2019 roku, jednak po latach nadal jest bardzo dobrym przykładem.
Najważniejsza lekcja nie brzmi: „PEX jest zły”.
Takie stwierdzenie byłoby nieprawdziwe.
Problemem było konkretne połączenie instalacji, które uległo poważnemu uszkodzeniu. Jednocześnie brak reduktora powodował, że warto było zainteresować się rzeczywistym ciśnieniem występującym w budynku.
Dlatego po podobnej awarii sprawdziłbym dziś trzy rzeczy:
-
dokładną przyczynę uszkodzenia połączenia,
-
szczelność pozostałej części instalacji,
-
ciśnienie oraz ewentualne jego zmiany w czasie.
Jeżeli jedna złączka została wykonana nieprawidłowo, warto również zastanowić się, czy pozostałe połączenia wykonywała ta sama osoba i w tej samej technologii.
Awaria ALU-PEX – nie zawsze trzeba kuć pół domu
Przez wiele lat pracy przy wyciekach spotkałem zarówno niewielkie nieszczelności, jak i bardzo gwałtowne awarie.
Przypadek rury wyciągniętej spod posadzki należy zdecydowanie do tej drugiej grupy.
Jednak również wtedy podstawowa zasada pozostaje taka sama:
nie kuć na oślep.
Najpierw trzeba ustalić, która instalacja przecieka i gdzie znajduje się najbardziej prawdopodobne miejsce awarii. Dopiero później można zaplanować dostęp oraz naprawę.
Jeżeli podobny problem występuje na terenie południowej części województwa śląskiego, działa również oddział Termeo Bielsko-Biała – lokalizacja, naprawa i osuszanie. Dla pozostałej części obsługiwanego regionu aktualne informacje znajdują się na wyciek.pl.
Termeo – lokalizacja wycieków wody
tel. 731 925 925
